Ekonomi - Demokrasi İlişkisi
Ekonomi-Demokrasi ilişkisi hakkında birşeyler okurken, okuduklarımı somutlaştırmak adına aklıma takıldı bir bakayım dedim. Kişi başı milli gelire göre sıralamada Türkiye'nin önündeki ülkelerin demokrasi karnesi nasıl? Ortaya şaşırtıcı olmayan şöyle bir sonuç çıktı:
Kişi başı nominal milli gelire göre Türkiye ve önündeki ülkeler (IMF 2011 verileri, USD)
1 Luxembourg 113,533
2 Qatar 98,329
3 Norway 97,255
4 Switzerland 81,161
5 United Arab Emirates 67,008
6 Australia 65,477
7 Denmark 59,928
8 Sweden 56,956
9 Canada 50,436
10 Netherlands 50,355
11 Austria 49,809
12 Finland 49,350
13 Singapore 49,271
14 United States 48,387
15 Kuwait 47,982
16 Ireland 47,513
17 Belgium 46,878
18 Japan 45,920
19 France 44,008
20 Germany 43,742
21 Iceland 43,088
22 United Kingdom 38,592
23 New Zealand 36,648
24 Brunei 36,584
25 Italy 36,267
— Hong Kong 34,049
26 Spain 32,360
27 Israel 31,986
28 Cyprus 30,571
29 Greece 27,073
30 Slovenia 24,533
31 Oman 23,315
32 Bahamas, The 23,175
33 Bahrain 23,132
34 Korea, South 22,778
35 Portugal 22,413
36 Malta 21,028
37 Saudi Arabia 20,504
38 Czech Republic 20,444
39 Taiwan 20,101
40 Slovakia 17,644
41 Trinidad and Tobago 17,158
42 Estonia 16,583
43 Barbados 16,148
44 Equatorial Guinea 14,661
45 Croatia 14,457
46 Chile 14,278
47 Hungary 14,050
48 Uruguay 13,914
49 Antigua and Barbuda 13,552
50 Poland 13,540
51 Lithuania 13,075
52 Russia 12,993
53 Brazil 12,789
54 Saint Kitts and Nevis 12,728
55 Latvia 12,671
56 Seychelles 11,170
57 Argentina 10,945
58 Kazakhstan 10,694
59 Gabon 10,654
60 Venezuela 10,610
61 Turkey 10,522
Bu ülkeler arasından nüfus ve ekonomik yapı bakımından Türkiye’ye benzer ülkeler ele alındığında (Gelirlerinin büyük bölümü sanayiye ve hizmet sektörüne değil de, petrol-doğalgaz gibi doğal kaynaklara dayalı olan ülkeler ile karşılaştırma yapmanın adil olmadığı nüfusu 1 milyonun altındaki küçük ülkecikler çıkarıldığında):
1 Luxembourg 113,533
2 Norway 97,255
3 Switzerland 81,161
4 Australia 65,477
5 Denmark 59,928
6 Sweden 56,956
7 Canada 50,436
8 Netherlands 50,355
9 Austria 49,809
10 Finland 49,350
11 Singapore 49,271
12 United States 48,387
13 Ireland 47,513
14 Belgium 46,878
15 Japan 45,920
16 France 44,008
17 Germany 43,742
18 United Kingdom 38,592
19 New Zealand 36,648
20 Italy 36,267
21 Hong Kong 34,049
22 Spain 32,360
23 Israel 31,986
24 Cyprus 30,571
25 Greece 27,073
26 Slovenia 24,533
27 Korea, South 22,778
28 Portugal 22,413
29 Czech Republic 20,444
30 Taiwan 20,101
31 Slovakia 17,644
32 Estonia 16,583
33 Croatia 14,457
34 Chile 14,278
35 Hungary 14,050
36 Uruguay 13,914
37 Poland 13,540
38 Lithuania 13,075
39 Brazil 12,789
40 Latvia 12,671
41 Argentina 10,945
42 Turkey 10,522
Bu son düzeltilmiş sıralamaya göre görülebileceği gibi Türkiye’nin önünde Türkiye ile karşılaştırma yapılabilecek 41 ülke var. Ekonomi-Demokrasi ilişkisi hakkında sebebe dayalı birçok teori var ama bu tablodan aslında birkaç temel sonuç çıkıyor.
1) Tablodaki ülkelerin tamamında serbest piyasa ekonomisi (kapitalizm) mevcut.
2) Tablodaki ülkelerin tamamı demokrasi ile yönetiliyor. Dolayısı ile sanayi ve hizmet sektörüne dayalı ekonomik gelişme için demokrasi olmazsa olmaz bir şart.
3) Nüfus parametresi sabit tutulduğunda demokrasi seviyesi ile ekonomik gelişme arasında doğru orantı var. Sanayi ve hizmet sektörüne dayalı ekonomilerde demokrasi geliştikçe kişi başı milli gelir de gelişiyor. Demokrasinin olmadığı (ekonominin gelişmediği), nüfusun fazla olduğu ve doğal kaynakların bulunmadığı ülkelerin ekonomileri son sıralarda (Congo 183. sırada). Bunun aksi bir örnek mevcut değil. Dolayısı ile son 10 yılda kişi başı milli geliri 3-4 katına çıkan Türkiye için diktatörlüğe gidiş var (demokratik anlamda geriye gidiş var) argümanının-yaygarasının temeli yok. (reformlarda yavaşlama var denilebilir, ona itirazım olmaz)
EK
İlk listeden çok küçük nüfus (1 milyonun altı) ve büyük oranda doğal kaynaklara bağımlı ekonomi sebebiyle çıkarılan ülkeler:
2 Qatar 98,329 (doğal kaynaklar)
5 United Arab Emirates 67,008 (doğal kaynaklar)
15 Kuwait 47,982 (doğal kaynaklar)
21 Iceland 43,088 (nüfus)
24 Brunei 36,584 (doğal kaynaklar)
31 Oman 23,315 (doğal kaynaklar)
32 Bahamas, The 23,175 (nüfus)
33 Bahrain 23,132 (doğal kaynaklar)
36 Malta 21,028 (nüfus)
37 Saudi Arabia 20,504 (doğal kaynaklar)
41 Trinidad and Tobago 17,158 (doğal kaynaklar)
43 Barbados 16,148 (nüfus)
44 Equatorial Guinea 14,661 (nüfus)
49 Antigua and Barbuda 13,552 (nüfus)
52 Russia 12,993 (doğal kaynaklar)
54 Saint Kitts and Nevis 12,728 (nüfus)
56 Seychelles 11,170 (nüfus)
58 Kazakhstan 10,694 (doğal kaynaklar)
59 Gabon 10,654 (doğal kaynaklar)
60 Venezuela 10,610 (doğal kaynaklar)

