Logo Aykırı Bakış

Düşünüp araştırarak doğruyu bulmaya çalışmak mı yoksa kendine yandaş fikirler bulup mutlu olmaya çalışmak mı? Hangisi için buradasınız?

yazı

Ekonomi - Demokrasi İlişkisi

Ekonomi-Demokrasi ilişkisi hakkında birşeyler okurken, okuduklarımı somutlaştırmak adına aklıma takıldı bir bakayım dedim. Kişi başı milli gelire göre sıralamada Türkiye'nin önündeki ülkelerin demokrasi karnesi nasıl? Ortaya şaşırtıcı olmayan şöyle bir sonuç çıktı:

Kişi başı nominal milli gelire göre Türkiye ve önündeki ülkeler (IMF 2011 verileri, USD)

1 Luxembourg 113,533 
2 Qatar 98,329 
3 Norway 97,255 
4 Switzerland 81,161 
5 United Arab Emirates 67,008 
6 Australia 65,477 
7 Denmark 59,928 
8 Sweden 56,956 
9 Canada 50,436 
10 Netherlands 50,355 
11 Austria 49,809 
12 Finland 49,350 
13 Singapore 49,271 
14 United States 48,387 
15 Kuwait 47,982 
16 Ireland 47,513 
17 Belgium 46,878 
18 Japan 45,920 
19 France 44,008 
20 Germany 43,742 
21 Iceland 43,088 
22 United Kingdom 38,592 
23 New Zealand 36,648 
24 Brunei 36,584 
25 Italy 36,267 
— Hong Kong 34,049 
26 Spain 32,360 
27 Israel 31,986 
28 Cyprus 30,571 
29 Greece 27,073 
30 Slovenia 24,533 
31 Oman 23,315 
32 Bahamas, The 23,175 
33 Bahrain 23,132 
34 Korea, South 22,778 
35 Portugal 22,413 
36 Malta 21,028 
37 Saudi Arabia 20,504 
38 Czech Republic 20,444 
39 Taiwan 20,101 
40 Slovakia 17,644 
41 Trinidad and Tobago 17,158 
42 Estonia 16,583 
43 Barbados 16,148 
44 Equatorial Guinea 14,661 
45 Croatia 14,457 
46 Chile 14,278 
47 Hungary 14,050 
48 Uruguay 13,914 
49 Antigua and Barbuda 13,552 
50 Poland 13,540 
51 Lithuania 13,075 
52 Russia 12,993 
53 Brazil 12,789 
54 Saint Kitts and Nevis 12,728 
55 Latvia 12,671 
56 Seychelles 11,170 
57 Argentina 10,945 
58 Kazakhstan 10,694 
59 Gabon 10,654 
60 Venezuela 10,610 
61 Turkey 10,522

Bu ülkeler arasından nüfus ve ekonomik yapı bakımından Türkiye’ye benzer ülkeler ele alındığında (Gelirlerinin büyük bölümü sanayiye ve hizmet sektörüne değil de, petrol-doğalgaz gibi doğal kaynaklara dayalı olan ülkeler ile karşılaştırma yapmanın adil olmadığı nüfusu 1 milyonun altındaki küçük ülkecikler çıkarıldığında):

1 Luxembourg 113,533 
2 Norway 97,255 
3 Switzerland 81,161 
4 Australia 65,477 
5 Denmark 59,928 
6 Sweden 56,956 
7 Canada 50,436 
8 Netherlands 50,355 
9 Austria 49,809 
10 Finland 49,350 
11 Singapore 49,271 
12 United States 48,387 
13 Ireland 47,513 
14 Belgium 46,878 
15 Japan 45,920 
16 France 44,008 
17 Germany 43,742 
18 United Kingdom 38,592 
19 New Zealand 36,648 
20 Italy 36,267 
21 Hong Kong 34,049 
22 Spain 32,360 
23 Israel 31,986 
24 Cyprus 30,571 
25 Greece 27,073 
26 Slovenia 24,533 
27 Korea, South 22,778 
28 Portugal 22,413 
29 Czech Republic 20,444 
30 Taiwan 20,101 
31 Slovakia 17,644 
32 Estonia 16,583 
33 Croatia 14,457 
34 Chile 14,278 
35 Hungary 14,050 
36 Uruguay 13,914 
37 Poland 13,540 
38 Lithuania 13,075 
39 Brazil 12,789 
40 Latvia 12,671 
41 Argentina 10,945 
42 Turkey 10,522

Bu son düzeltilmiş sıralamaya göre görülebileceği gibi Türkiye’nin önünde Türkiye ile karşılaştırma yapılabilecek 41 ülke var. Ekonomi-Demokrasi ilişkisi hakkında sebebe dayalı birçok teori var ama bu tablodan aslında birkaç temel sonuç çıkıyor.

1) Tablodaki ülkelerin tamamında serbest piyasa ekonomisi (kapitalizm) mevcut.
2) Tablodaki ülkelerin tamamı demokrasi ile yönetiliyor. Dolayısı ile sanayi ve hizmet sektörüne dayalı ekonomik gelişme için demokrasi olmazsa olmaz bir şart.
3) Nüfus parametresi sabit tutulduğunda demokrasi seviyesi ile ekonomik gelişme arasında doğru orantı var. Sanayi ve hizmet sektörüne dayalı ekonomilerde demokrasi geliştikçe kişi başı milli gelir de gelişiyor. Demokrasinin olmadığı (ekonominin gelişmediği), nüfusun fazla olduğu ve doğal kaynakların bulunmadığı ülkelerin ekonomileri son sıralarda (Congo 183. sırada). Bunun aksi bir örnek mevcut değil. Dolayısı ile son 10 yılda kişi başı milli geliri 3-4 katına çıkan Türkiye için diktatörlüğe gidiş var (demokratik anlamda geriye gidiş var) argümanının-yaygarasının temeli yok. (reformlarda yavaşlama var denilebilir, ona itirazım olmaz)

EK

İlk listeden çok küçük nüfus (1 milyonun altı) ve büyük oranda doğal kaynaklara bağımlı ekonomi sebebiyle çıkarılan ülkeler:

2 Qatar 98,329 (doğal kaynaklar)
5 United Arab Emirates 67,008 (doğal kaynaklar)
15 Kuwait 47,982 (doğal kaynaklar) 
21 Iceland 43,088 (nüfus)
24 Brunei 36,584 (doğal kaynaklar)
31 Oman 23,315 (doğal kaynaklar)
32 Bahamas, The 23,175 (nüfus)
33 Bahrain 23,132 (doğal kaynaklar)
36 Malta 21,028 (nüfus)
37 Saudi Arabia 20,504 (doğal kaynaklar)
41 Trinidad and Tobago 17,158 (doğal kaynaklar)
43 Barbados 16,148 (nüfus)
44 Equatorial Guinea 14,661 (nüfus)
49 Antigua and Barbuda 13,552 (nüfus)
52 Russia 12,993 (doğal kaynaklar)
54 Saint Kitts and Nevis 12,728 (nüfus)
56 Seychelles 11,170 (nüfus)
58 Kazakhstan 10,694 (doğal kaynaklar)
59 Gabon 10,654 (doğal kaynaklar)
60 Venezuela 10,610 (doğal kaynaklar)